Triduum Paschalne trwa...

2018-03-31

Zmartwychwstań we mnie Panie, by moja miłość zakwitła!

Andrzej Macura

Przewodnik po Triduum Paschalnym

Triduum Paschalne Męki i Zmartwychwstania Pańskiego to szczyt całego roku liturgicznego. Rozpoczyna się Mszą Wieczerzy Pańskiej w

Wielki Czwartek.

Podczas tej NajÅ›wiÄ™tszej Ofiary wspominamy wydarzenia z Wieczernika - ustanowienie Eucharystii i sakramentu kapÅ‚aÅ„stwa. MówiÄ… o tym czytania: z KsiÄ™gi WyjÅ›cia (12,1-8.11-14), z Pierwszego Listu Å›w. PawÅ‚a do Koryntian (11,23-26) i z Ewangelii Å›w. Jana (13,1-15). Pierwsze traktuje o pierwszym Å›wiÄ™cie Paschy. Izraelici, gotowi do drogi (uciekali z Egiptu), mieli spożyć ucztÄ™ paschalnÄ… w poÅ›piechu, a krew baranka, którego jedli, posÅ‚użyÅ‚a do oznaczenia domów. PowodowaÅ‚a ona, że nie byÅ‚o wÅ›ród nich plagi niszczycielskiej, gdy Bóg karaÅ‚ ziemiÄ™ egipskÄ… Å›mierciÄ… pierworodnych.

Przez wszystkie pokolenia Å»ydzi spożywali PaschÄ™ na pamiÄ…tkÄ™ wyjÅ›cia z ziemi egipskiej i zawarcia z Bogiem przymierza na Synaju. Podobnie byÅ‚o podczas Ostatniej Wieczerzy. Ale Jezus nadaÅ‚ tej uczcie nowy sens. Mówi o tym drugie czytanie. ÅšwiÄ™ty PaweÅ‚ przypomina sÅ‚owa Jezusa: „To jest CiaÅ‚o Moje za was wydane”. Jak baranek zostaÅ‚ zabity, by uratować od Å›mierci pierworodnych w Egipcie, tak Jezus nazajutrz zostanie zabity, by wszystkich ludzi uratować od Å›mierci wiecznej.

ÅšwiÄ™ty PaweÅ‚ przypomina także inne sÅ‚owa Jezusa z Ostatniej Wieczerzy: „Kielich ten jest nowym przymierzem we krwi mojej”. Tak jak przymierze synajskie, zgodnie ze starożytnym zwyczajem, zostaÅ‚o zawarte przez pokropienie krwiÄ… ofiarnych zwierzÄ…t, tak krew zabitego Jezusa posÅ‚uży jako krew Nowego i Wiecznego Przymierza. Nowym Ludem Bożym - KoÅ›cioÅ‚em - stanÄ… siÄ™ ci, którzy przez chrzest zanurzeni zostanÄ… w zbawczÄ… mÄ™kÄ™ i Å›mierć Chrystusa. ChrzeÅ›cijanie - zgodnie z poleceniem Jezusa: „CzyÅ„cie to na mojÄ… pamiÄ…tkÄ™” - sprawować majÄ… pamiÄ…tkÄ™ Jego Å›mierci i zmartwychwstania przez spożywanie CiaÅ‚a i Krwi Chrystusa. Przewodzić jej bÄ™dÄ… ci, którzy przez modlitwÄ™ i wÅ‚ożenie rÄ…k w sposób szczególny uczestniczyć bÄ™dÄ… w jedynym kapÅ‚aÅ„stwie Jezusa Chrystusa.

Ewangelia przypomina o tym, jak Jezus przed wieczerzÄ… umyÅ‚ uczniom nogi. Ten, którego nazywamy „Nauczycielem i Panem” zrobiÅ‚ coÅ›, co zwykle czyniÅ‚ sÅ‚uga. Na pamiÄ…tkÄ™ tego wydarzenia w wielu parafiach po homilii kapÅ‚an umywa wybranym parafianom nogi. Przypomina to prawdÄ™, że wszelkie przewodzenie w KoÅ›ciele powinno odbywać siÄ™ w duchu sÅ‚użby bliźniemu...

Na zakoÅ„czenie uroczystoÅ›ci CiaÅ‚o Chrystusa zostaje przeniesione do specjalnie przygotowanej kaplicy, zwanej ciemnicÄ…. Tam do późnych godzin wieczornych wierni uczniowie czuwać bÄ™dÄ… wraz z Jezusem, wspominajÄ…c Jego samotnÄ… modlitwÄ™ w Ogrójcu, zdradzieckie pojmanie i pierwsze przesÅ‚uchania. Tabernakulum jest opróżnione i otwarte, gaÅ›nie wieczna lampka, a oÅ‚tarz, przy którym jeszcze przed chwilÄ… sprawowano NajÅ›wiÄ™tszÄ… OfiarÄ™, stoi obnażony i pusty. Wchodzimy w czas Bożej mÄ™ki...

 

W Wielki PiÄ…tek

nie sprawuje siÄ™ Eucharystii. W koÅ›cioÅ‚ach trwa spowiedź, adoruje siÄ™ Pana Jezusa w ciemnicy, odbywajÄ… siÄ™ nabożeÅ„stwa Drogi Krzyżowej... Późnym popoÅ‚udniem rozpoczynajÄ… siÄ™ najważniejsze obrzÄ™dy tego dnia - Liturgia MÄ™ki PaÅ„skiej. SkÅ‚ada siÄ™ ona z trzech części: Liturgii SÅ‚owa, adoracji Krzyża i obrzÄ™dów Komunii.

Wszystko zaczyna siÄ™ nietypowo. Ministranci i kapÅ‚ani wychodzÄ… w ciszy do oÅ‚tarza. Nie poprzedza ich dzwonek, nie Å›piewa siÄ™ żadnej pieÅ›ni. Przed oÅ‚tarzem kapÅ‚an pada na twarz. Wszyscy obecni w KoÅ›ciele klÄ™kajÄ…. Wobec zbawczej Å›mierci Jezusa wszelkie sÅ‚owa sÄ… nieodpowiednie. W tej chwili cisza mówi znacznie wiÄ™cej. W Jego ranach jest nasze zdrowie...

Pierwsze czytanie w Liturgii SÅ‚owa to tekst z KsiÄ™gi proroka Izajasza, w którym prorok mówi o tym, że Mesjasz bÄ™dzie cierpiaÅ‚ za grzechy ludzi. Autor Listu do Hebrajczyków przypomina, że Chrystusowi znany jest ludzki los, bo sam zostaÅ‚ okrutnie doÅ›wiadczony. Przez Jego posÅ‚uszeÅ„stwo dokonaÅ‚o siÄ™ zbawienie Å›wiata. Zbawcze wydarzenia przypomina Ewangelia.

Na zakończenie Liturgii Słowa odbywa się wyjątkowo uroczysta modlitwa powszechna. W dziesięciu wezwaniach prosimy Boga, aby miał w opiece cały świat.

Rozpoczyna siÄ™ adoracja Krzyża. Od dwóch tygodni wszystkie krzyże w koÅ›cioÅ‚ach byÅ‚y zasÅ‚oniÄ™te. W Wielki PiÄ…tek ukazuje siÄ™ je ponownie wiernym. KapÅ‚an odsÅ‚ania krzyż, Å›piewajÄ…c: „Oto drzewo krzyża, na którym zawisÅ‚o zbawienie Å›wiata”, a wszyscy odpowiadajÄ…c: „Pójdźmy z pokÅ‚onem”, padajÄ… na kolana, wielbiÄ…c Zbawiciela.

Przychodzi czas, aby ucaÅ‚ować krzyż Jezusa. RobiÄ… to - w zależnoÅ›ci od parafii - albo wszyscy wierni, albo tylko niektórzy. Åšpiewa siÄ™ przy tym zazwyczaj jednÄ… z najbardziej przejmujÄ…cych pieÅ›ni - „Ludu mój ludu”. Ukazuje ona, co Bóg zrobiÅ‚ dla Izraelitów, gdy wychodzili z ziemi egipskiej, i czym oni odpÅ‚acili Jego Jednorodzonemu Synowi. Każdy może dodać w myÅ›li wÅ‚asnÄ… zwrotkÄ™. Bo każdy doÅ›wiadczyÅ‚ od Boga wielu dobrodziejstw, a czÄ™sto odpÅ‚aca Mu grzechem.

Po adoracji Krzyża nastÄ™puje Komunia Å›wiÄ™ta. Nie ma przeistoczenia. Rozdaje siÄ™ CiaÅ‚o Chrystusa, konsekrowane poprzedniego dnia. Karmimy siÄ™ pokarmem, który daje życie wieczne...

WielkopiÄ…tkowÄ… liturgiÄ™ koÅ„czy przeniesienie NajÅ›wiÄ™tszego Sakramentu do kaplicy, zwanej Bożym Grobem. Monstrancja jest przykryta biaÅ‚ym welonem na pamiÄ…tkÄ™ caÅ‚unu, którym spowito doczesne szczÄ…tki Jezusa. Tego wieczora i przez caÅ‚y nastÄ™pny dzieÅ„ trwa adoracja. Wielu przyjdzie także ucaÅ‚ować krzyż. Bo „na drzewie rajskim Å›mierć wzięła poczÄ…tek, na drzewie krzyża powstaÅ‚o nowe życie, a szatan, który na drzewie zwyciężyÅ‚, na drzewie również zostaÅ‚ pokonany przez Jezusa Chrystusa, naszego Pana”.

 

Wielka Sobota - Wigilia Paschalna

WydawaÅ‚o siÄ™, że wszystko siÄ™ skoÅ„czyÅ‚o. Bo zazwyczaj Å›mierć koÅ„czy wszystko. Ale nie w tym przypadku. Trzeciego dnia Jezus powstaje z grobu. Pokazuje, że nadzieje w Nim pokÅ‚adane nie byÅ‚y daremne. Chrystus, zwyciężywszy Å›mierć, też obiecuje zmartwychwstanie wierzÄ…cym w Niego. Te prawdy przeżywamy podczas Liturgii Wielkiej Soboty [a precyzyjnie mówiÄ…c: liturgii Wigilii Paschalnej, przyp. MG].

To, co w tym dniu najważniejsze, rozpoczyna siÄ™ wieczorem. Liturgia Wigilii Paschalnej nie jest typowÄ… MszÄ…, gdyż oprócz Liturgii SÅ‚owa i Liturgii Eucharystycznej skÅ‚ada siÄ™ z Liturgii ÅšwiatÅ‚a i Liturgii Chrzcielnej. Rozpoczyna siÄ™ przed koÅ›cioÅ‚em. Do rozpalonego ogniska podchodzÄ… kapÅ‚ani i sÅ‚użba liturgiczna. Tu nastÄ™puje poÅ›wiÄ™cenie ognia, a potem prowadzÄ…cy kreÅ›li na paschale znak krzyża, litery Alfa i Omega oraz na polach miÄ™dzy ramionami krzyża cyfry bieżącego roku, umieszcza też pięć symbolicznych gwoździ w formie krzyża. Bo „Chrystus wczoraj i dziÅ›, PoczÄ…tek i Koniec, Alfa i Omega. Do niego należy czas i wieczność. Jemu chwaÅ‚a i panowanie przez wszystkie wieki wieków”.

Z zapalonym paschaÅ‚em procesja wchodzi do nieoÅ›wietlonego koÅ›cioÅ‚a. Ci, którzy doÅ›wiadczyli w swoim życiu lÄ™ku przed ciemnoÅ›ciÄ…, wiedzÄ…, czym dla czÅ‚owieka jest Å›wiatÅ‚o. Rozprasza nie tylko ciemnoÅ›ci, ale także obawy. Chrystus jest tym, który swoim zmartwychwstaniem rozprasza ciemnoÅ›ci grzechu i Å›mierci, który na powrót wlewa w serca radość życia. Bo przecież nie musimy siÄ™ już bać najwiÄ™kszego wroga, Å›mierci, skoro On jÄ… pokonaÅ‚. „ÅšwiatÅ‚o Chrystusa” - Å›piewa kapÅ‚an i wszyscy zapalajÄ… od PaschaÅ‚u Å›wiece. W koÅ›ciele robi siÄ™ jeszcze jaÅ›niej. Mrok jest już przezwyciężony.

A gdy kapÅ‚an po dojÅ›ciu do oÅ‚tarza trzeci raz pokazuje Å›wiatÅ‚o Chrystusa, zapalajÄ… siÄ™ wszystkie Å›wiatÅ‚a. SymbolikÄ™ Å›wiatÅ‚a wyjaÅ›nia Å›piewane orÄ™dzie wielkanocne. „Weselcie siÄ™ już zastÄ™py anioÅ‚ów w niebie (...) Raduj siÄ™ Ziemio opromieniona tak niezmiernym blaskiem, a oÅ›wiecona jasnoÅ›ciÄ… Króla Wieków poczuj, że wolna jesteÅ› od mroku, co Å›wiat okrywaÅ‚ (...) Tej nocy Chrystus, skruszywszy wiÄ™zy Å›mierci jako zwyciÄ™zca wyszedÅ‚ z otchÅ‚ani (...) O, jak niepojÄ™ta jest Twoja miÅ‚ość: aby wykupić niewolnika, wydaÅ‚eÅ› Swego Syna (...)”.

Liturgia SÅ‚owa jest wyjÄ…tkowo rozbudowana. Może siÄ™ skÅ‚adać na niÄ… aż dziewięć czytaÅ„, które pokazujÄ… całą historiÄ™ Zbawienia: od poczÄ…tku Å›wiata, poprzez wyprowadzenie narodu wybranego z Egiptu, aż do czasu, gdy Jednorodzony Boży Syn staÅ‚ siÄ™ Barankiem, by zbawić grzechy Å›wiata, a zabity za grzechy Å›wiata trzeciego dnia powstaÅ‚ z martwych. ÅšwiÄ™ty PaweÅ‚ pokazuje, że udziaÅ‚ w owocach Å›mierci i zmartwychwstania Jezusa jest możliwy dziÄ™ki sakramentowi chrztu, który zanurza w Jego Å›mierć i pozwala razem z Nim zmartwychwstać do Nowego Å»ycia. Do tych treÅ›ci nawiÄ…zuje kolejna część celebracji - Liturgia Chrzcielna.

Dawniej wiÄ™kszość chrzeÅ›cijan w tej wÅ‚aÅ›nie chwili przyjmowaÅ‚a chrzest. DziÅ›, po bÅ‚ogosÅ‚awieÅ„stwie wody, najczęściej odnawiamy przyrzeczenia chrzcielne i modlimy siÄ™ za tych, którzy przyjmujÄ… ten sakrament. Z zapalonymi Å›wiecami w rÄ™ku wierni wyrzekajÄ… siÄ™ grzechu, wszystkiego, co prowadzi do zÅ‚a, i szatana, gÅ‚ównego sprawcy grzechu, a nastÄ™pnie wyznajÄ… wiarÄ™ w Ojca, Syna i Ducha ÅšwiÄ™tego, KoÅ›cióÅ‚, obcowanie Å›wiÄ™tych, odpuszczenie grzechów, zmartwychwstanie ciaÅ‚a i życie wieczne. ChciaÅ‚oby siÄ™, aby już na zawsze w sercach byÅ‚a ta sama gorliwość, co w tej wÅ‚aÅ›nie chwili.

Jako Å›wiÄ™ci i umiÅ‚owani przez Boga przystÄ™pujemy do Liturgii Eucharystycznej. Ten, który z miÅ‚oÅ›ci do czÅ‚owieka ofiarowaÅ‚ siÄ™ w zbawczej ofierze, który powstaÅ‚ z martwych i daÅ‚ udziaÅ‚ w swojej Å‚asce przez chrzest, karmi swoim CiaÅ‚em i KrwiÄ…. Jego CiaÅ‚o i Krew sÄ… pokarmem na życie wieczne.

W niektórych parafiach na zakoÅ„czenie obrzÄ™dów odbywa siÄ™ jeszcze procesja rezurekcyjna. ChrzeÅ›cijanie caÅ‚emu Å›wiatu ogÅ‚aszajÄ… radosnÄ… wieść: możecie już otrzeć Å‚zy, Å›mierć zostaÅ‚a pokonana. Ta procesja może mieć też miejsce nastÄ™pnego dnia rankiem, przed pierwszÄ… MszÄ… Å›wiÄ™tÄ…. Gdy wschodzi sÅ‚oÅ„ce, jakże wyraziÅ›cie brzmiÄ… sÅ‚owa wielkanocnego orÄ™dzia: „Niech ta Å›wieca pÅ‚onie, gdy wzejdzie sÅ‚oÅ„ce nie znajÄ…ce zachodu: Jezus Chrystus, Twój Syn ZmartwychwstaÅ‚y, który oÅ›wieca ludzkość swoim Å›wiatÅ‚em i z TobÄ… żyje i króluje na wieki wieków”.

 

opr. mg/mg


 

Copyright © by Gość Niedzielny (15/2003) 

 

źródło: opoka.org.pl



treœæ zosta³a wydrukowana ze strony
http://www.parafialubowo.pl/wiadomosc,triduum-paschalne-trwa.html